Wat kan beter?

Waar hebben we nog nood aan verbetering?

Fairtrade wil haar impact op het leven van boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden zien groeien. Ook al kunnen we na een kwarteeuw mooie resultaten voorleggen, er is nog een lange weg te gaan. Daarom is het belangrijk in te zetten op impactstudies die ons inzichten geven over wat beter en/of anders moet. Fairtrade is een proces in voortdurende evolutie en we herbekijken het systeem steeds met een kritische blik, om almaar meer positieve impact te genereren.

Meer afzetmarkt

Eén van de belangrijke conclusies die terugkomen uit de studies is de relatie tussen impact en het verkochte volume door producentenorganisaties, onder Fairtrade voorwaarden. Producentenorganisaties of plantages worden Fairtrade gecertificeerd voor hun gehele productie, maar verkopen hiervan slechts een gedeelte onder de betere Fairtrade voorwaarden.

Gemiddeld gezien moet er minstens 30% onder Fairtrade verkocht worden, om een positieve impact te hebben op de organisatie en haar leden. Toch zijn er nog steeds teveel organisaties die niet boven de 10% geraken. Dit leert ons vooral dat alle leden van Fairtrade International moeten blijven inzetten op het creëren van markttoegang voor producentenorganisaties, opdat het percentage van gecertificeerde verkoop t.o.v. de totale gecertificeerde productie sterk verhoogt.

Van minimumloon naar leefbaar loon op de gecertificeerde plantages

Fairtrade werkt in de eerste plaats met georganiseerde kleinschalige familiale boeren. Daarnaast certificeert Fairtrade voor bepaalde producten ook plantages (vb: bananen, rozen en thee) waar in hoofdzaak gestreefd wordt naar betere levensomstandigheden voor de plantage-arbeiders. (cfr. Q&A ‘Wat met plantagearbeid en Fairtrade?’)

De Fairtrade standaard op gebied van lonen bepaalt dat er minstens het minimumloon betaald moet worden. We stellen een positieve impact vast bij Fairtrade plantages, waar het minimumloon wordt aangevuld met belangrijke ‘in natura’ voordelen (vb: schoolbeurzen, betere behuizing en medische verzorging). In verschillende landen blijft dit echter te laag. De komende jaren wordt het een prioriteit om de lonen in Fairtrade plantages stapsgewijs op te trekken naar een ‘leefbaar loon’: een loon waardoor een werknemer en zijn familie in staat zijn binnen de context van hun regio goed te leven op gebied van voeding, behuizing etc.

Fairtrade werkte in samenwerking met verschillende duurzaamheidsorganisaties een methodologie uit om concrete en precieze ‘living wages’ te berekenen. Aan het einde van 2016 zal er voor 20 regio’s een referentie vastgelegd zijn en wordt het duidelijk welke kloof tussen huidig loon en leefbaar loon overbrugd moet worden.

Andere domeinen waar Fairtrade het beter moet doen:

  • meer aandacht schenken aan de arbeiders die werken voor kleinschalige boeren,
  • meer ‘empowerment’ van boerinnen en arbeidsters,
  • via de trader standaarden de onderhandelingspositie van de producenten versterken,
  • meer veerkracht ontwikkelen tegen klimaatsverandering,
  • opschalen van niche naar de norm.

Dit zijn uitdagingen die we erkennen en waar we reeds volop mee aan de slag zijn. Om deze uitdagingen aan te gaan, startte Fairtrade International verschillende programma’s op, die zich focussen op deze specifieke werkpunten. Bekijk de programma’s op de website van Fairtrade International.

Dat Fairtrade werkt blijkt uit verschillende studies en impactonderzoek. De impact is echter niet altijd voldoende. Vandaar dat wij ons werk (o.a. onze criteria en standaarden) voortdurend aanpassen en verbeteren, gebaseerd op impactstudies en duidelijke trends, rekening houdend met de vaak moeilijke context.

De basis van het systeem blijft belangrijk en steeds overeind:

  • streven naar duurzame productie en duurzame kleinschalige producentenbedrijven,
  • tegenover verhoogde duurzaamheid staat een kostprijs. Fairtrade is uniek, door zijn minimumprijs en premie,
  • een streng en onafhankelijk audit systeem: indien standaarden niet worden nageleefd, leidt het in de eerste plaats tot verplichte correcties en indien nodig tot decertificering.

Vragen hierover? Bekijk onze Q&A of mail naar info@fairtradebelgium.be

Delen