Uitdagingen van de sector

Uitdagingen genoeg voor de banaan. Zowel de teelt als de productie en de ecologische impact ervan vragen om extra aandacht. Maar ook de economische implicaties zijn groot. Net zoals het sociale aspect.

Ecologische uitdaging

De bananenteelt is een intensieve en kwetsbare monocultuur. Het vraagt bijzondere zorg om de verspreiding van verschillende soorten ziektes, parasitaire aanvallen en schimmels tegen te gaan. Omdat ziektes zich heel snel kunnen verspreiden en men voortdurend op zoek is naar het hoogst mogelijke rendement, gebruiken de grote plantages hoe langer hoe meer pesticiden en meststoffen (via de lucht). Dat dit een aantasting van het milieu met zich meebrengt en een verhoogd risico voor de gezondheid van de arbeiders spreekt voor zich.

Economische uitdaging

In tegenstelling tot koffie en cacao is er voor bananen geen referentieprijs op de internationale markt. De prijs wordt dus vastgesteld door het spel van vraag en aanbod. Dat spel wordt beïnvloed door factoren als een vastgelegde minimumprijs in sommige landen, het onderhandelingsvermogen van de multinationals, de commerciële strategie van de grote verdelers...

De bananenteelt vergt veel arbeidskracht en de druk op de marktprijzen heeft een directe weerslag op de salaris voorwaarden en betalingen van de producenten en arbeiders.

Sociale uitdaging

De rechten, veiligheid en gezondheid van de arbeiders worden regelmatig geschonden in de grote plantages van multinationals in Latijns-Amerika. Door internationale druk en organisaties als Fairtrade wordt er gelukkig meer gefocust op deze problemen, waardoor we samenwerken aan een betere toekomst voor boeren en arbeiders.

Oplossingen van Fairtrade:

Voor de kleine producenten

  • Coöperatieven organiseren
    Om mee te tellen moeten de producenten zich verenigen in coöperatieven. Het verleent hen meer vat op de markt en zo profiteren ze van schaaleconomie.
  • De garantie van aangepaste productietechnieken
    Dankzij de concentratie op kleinschalige landbouw kunnen productiemethodes geïnstalleerd worden die de natuur respecteren en gunstig zijn voor de biodiversiteit.
  • Een verzekerde minimum prijs
    Deze minimumprijs verschilt van land tot land. Hij dekt minstens de productiekost.
  • Voorfinanciering mogelijk tot 60% van de aankoopprijs
    Concreet betekent dit dat de coöperatieve haar leden rechtstreeks kan betalen bij levering van de bananen en niet moet wachten op betaling van de importeur/ uitvoerder.
  • Bevordering van eerlijke commerciële relaties
    • Door eerlijke onderhandelingstechnieken;
    • Door goede contracten;
    • Door het bestrijden van speculatie.
  • Een premie voor de coöperatie
    De producentenorganisatie ontvangt 1$ dollar per kist bananen ofwel 4.2 eurocent per kilo.


Voor de producentenorganisaties & de plantage arbeiders:

  • Een democratisch beslissingssysteem dat dezelfde rechten toekent aan alle leden.
  • Verantwoorde landbouwpraktijk via strikte milieucriteria
  • Verbod op slavenhandel en kinderarbeid.


Voor de arbeiders op de plantages:

  • Een arbeiderscomité als vertegenwoordigend orgaan.
    De arbeiders van de plantage vaardigen vertegenwoordigers af. De arbeiders hebben stemrecht, terwijl de directie enkel spreekrecht heeft.
  • Strikte regels voor de tewerkstelling.
    De normen van de eerlijke handel leggen strikte regels op voor het welzijn van de arbeiders.
  • Een premie voor de arbeiders.
    Zoals in de organisaties van de kleine producenten hebben arbeiders van de plantages recht op een premie van 1 $ per verkochte doos.


Fairtrade werkt met plantages én kleine producenten

De bananenproductie is essentieel voor veel ontwikkelingslanden. Fairtrade beoogt tegemoet te komen aan de tekortkomingen van het globale handelssysteem, zowel voor de kleine bananenproducenten als voor de arbeiders op de plantages. En vergeet niet, 90% van de wereldmarkt van de bananen is afkomstig van plantages! Bedoeling is zowel de kleine producenten als de arbeiders meer vat op hun toekomst, een betere prijs en salaris voor hun werk, een regelmatig inkomen en behoorlijke arbeids- en levensvoorwaarden te kunnen garanderen. De Fairtrade standaard beschermt de basisrechten van de arbeiders volgens de internationale conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Bovendien biedt de Fairtrade premie aan de arbeiders nieuwe mogelijkheden. Zo kunnen ze zelf investeren in sociale en economische ontwikkelingsprojecten voor zichzelf én hun gemeenschap.

Bananen- reportages

Delen